Hà Nội định hình hệ sinh thái sáng tạo đô thị, thúc đẩy phát triển kinh tế sáng tạo bền vững

Ngày 10/12, UBND TP. Hà Nội công bố khung hoạt động Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026, đồng thời ra mắt Mạng lưới Không gian sáng tạo Hà Nội. Sự kiện đánh dấu bước chuyển quan trọng trong chiến lược phát triển công nghiệp văn hóa của Thủ đô, từ việc tổ chức các hoạt động mang tính sự kiện sang xây dựng hệ sinh thái sáng tạo đô thị bền vững, lấy sáng tạo làm động lực tăng trưởng mới.

Kể từ khi được UNESCO ghi danh là Thành phố sáng tạo trong lĩnh vực thiết kế vào năm 2019, Hà Nội đã không ngừng triển khai nhiều chương trình, kế hoạch nhằm phát huy tiềm năng sáng tạo của cộng đồng. Trên nền tảng coi kinh tế sáng tạo là trụ cột trong tiến trình phát triển đô thị năng động và toàn diện, Thành phố từng bước mở rộng không gian cho các hoạt động đổi mới, kết nối văn hóa – nghệ thuật – công nghệ với đời sống xã hội.

Trong dòng chảy đó, Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội đã trở thành điểm hẹn văn hóa đặc sắc, góp phần làm sống dậy các không gian di sản, thúc đẩy sự tham gia của giới trẻ và cộng đồng, đồng thời kết nối các nguồn lực sáng tạo trong và ngoài nước. Qua mỗi kỳ tổ chức, lễ hội không chỉ tạo dấu ấn về mặt nghệ thuật mà còn mở ra những hướng tiếp cận mới trong phát triển kinh tế sáng tạo của Thủ đô.

Bước sang năm 2026, Hà Nội định hướng Lễ hội Thiết kế Sáng tạo theo tư duy liên ngành, gắn kết thiết kế, kiến trúc, nghệ thuật thị giác, công nghệ, thủ công truyền thống và trình diễn đương đại. Trọng tâm không còn dừng ở việc tổ chức các hoạt động đơn lẻ, mà hướng tới hình thành một hệ sinh thái sáng tạo, nơi các ý tưởng được thử nghiệm, các mô hình kinh tế mới được nuôi dưỡng và lan tỏa trong không gian đô thị.

Phát biểu tại lễ công bố, lãnh đạo UBND TP. Hà Nội nhấn mạnh, sau nhiều năm triển khai, Lễ hội Thiết kế Sáng tạo đã khẳng định vai trò là sự kiện văn hóa tiêu biểu, góp phần lan tỏa tinh thần “Văn hiến – Bản sắc – Sáng tạo” của Thủ đô. Mạng lưới các không gian sáng tạo ngày càng mở rộng, thu hút đội ngũ chuyên gia, nghệ sĩ, nhà thiết kế, doanh nghiệp và đông đảo người dân tham gia, tạo nên sức sống mới cho các không gian văn hóa đô thị.

Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026 được xây dựng với chủ đề kinh tế sáng tạo, diễn ra xuyên suốt trong năm, kết nối doanh nghiệp, làng nghề, nghệ nhân, các cơ sở đào tạo và giới chuyên gia. Thông qua việc tổ chức các hoạt động trải rộng trên nhiều khu vực, Thành phố hướng tới khai thác chiều sâu giá trị văn hóa, di sản, đồng thời thúc đẩy sự tham gia thực chất của các chủ thể sáng tạo vào chuỗi giá trị kinh tế.

Theo đại diện UNESCO tại Việt Nam, việc chuyển đổi từ mô hình lễ hội sang xây dựng hệ sinh thái sáng tạo sẽ mở ra cơ hội phát triển lâu dài cho cộng đồng sáng tạo, đưa sáng tạo trở thành một phần của đời sống thường nhật. UNESCO khẳng định tiếp tục đồng hành cùng Hà Nội trên hành trình trở thành không gian của trí tưởng tượng, kết nối và đổi mới.

Cùng với thiết kế, các hoạt động âm nhạc, lễ hội và điện ảnh đang góp phần hình thành dòng chảy du lịch văn hóa đặc trưng của Thủ đô. Những sự kiện nghệ thuật được tổ chức tại các không gian di sản không chỉ mang lại trải nghiệm mới mẻ mà còn làm sống dậy các giá trị văn hóa, biến di sản thành không gian tương tác, sáng tạo và kết nối cộng đồng. Điện ảnh và truyền thông số cũng trở thành kênh hiệu quả để kể câu chuyện Hà Nội ra thế giới, xây dựng hình ảnh một Thủ đô vừa giàu truyền thống vừa năng động, hiện đại.

Nhiều ý kiến cho rằng, công nghiệp văn hóa không chỉ tạo ra giá trị kinh tế trực tiếp mà còn góp phần gia tăng sức mạnh mềm, nâng cao vị thế và khả năng cạnh tranh của Hà Nội trong bối cảnh hội nhập. Với vai trò trung tâm chính trị, văn hóa và đối ngoại của cả nước, Thủ đô có lợi thế rõ nét trong việc phát huy sức mạnh này, gắn phát triển văn hóa với du lịch, dịch vụ và đối ngoại nhân dân.

Dù vậy, để công nghiệp văn hóa thực sự trở thành động lực tăng trưởng bền vững, Hà Nội cần tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách đồng bộ, coi đây là một ngành kinh tế quan trọng trong chiến lược phát triển dài hạn. Bên cạnh đó, việc đầu tư cho nguồn nhân lực sáng tạo, mở rộng không gian sáng tạo và khuyến khích khởi nghiệp trong lĩnh vực văn hóa được xem là yếu tố then chốt.

Thực tiễn cho thấy, khi các lĩnh vực thiết kế, nghệ thuật, âm nhạc, điện ảnh và truyền thông được đặt trong cùng một hệ sinh thái phát triển, giá trị văn hóa và giá trị kinh tế có thể cộng hưởng, tạo ra sức bật mới cho Thủ đô. Trong kỷ nguyên cạnh tranh bằng bản sắc và trải nghiệm, công nghiệp văn hóa và sáng tạo đang dần trở thành “đòn bẩy mềm” giúp Hà Nội phát triển theo chiều sâu, nâng cao vị thế khu vực, đồng thời gìn giữ và lan tỏa những giá trị văn hiến nghìn năm.